משוואות מרחק | תערוכה חדשה במרכז מעמותה

Language:

משוואות מרחק | תערוכה חדשה במרכז מעמותה

معادلات بُعد * משוואות מרחק

 هديل أبو جوهر * הדיל אבו ג׳והר  |  آية أبو ركن كمال*איה אבו רוכן כמאל  | ميساء ضاهر*מייסא דאהר  |  راية حمدي*ראיה חמדי  

 ליווי אוצרותי ואמנותי: סלה-מנקה וטליה הופמן

פתיחה: 02.06.20 * الافتتاح: 02.06.20

أيام وساعات الافتتاح: الثلاثاء- الخميس: 15:00-19:00, الجمعة: 10:00-14:00
שעות פתיחה: ימים ג'-ה' : 15:00-19:00, ו' : 10:00-14:00

يدعونا العنوان "معادلات البُعد" اليوم للتطرق لتعليمات التباعد الجسدي وارشادات التصرّف في الأماكن العامة والتي قد تم تحديدها نتيجة لجائحة الكورونا (COVID-19)، لكننا كنا قد اخترنا اسمًا للمعرض أسابيع عدة قبل انتشار الجائحة. آية أبو ركن كمال، هديل أبو جوهر، ميساء ضاهر وراية حمدي في معموتة في غربي القدس سنة 2017 اشتركن في اجتماعات شهرية التي تُعنى بإكمال مسيرتهن الفنية بعد ما أنهين دراستهن في جامعة حيفا.* على خلاف المعارض الجماعية، التي تبدأ غالبًا بموضوع فنيّ وتستمر في تجميع وتركيب قائمة من الفنانين والأعمال الفنية، في هذه المرة قابلنا مجموعة فنانات التي اقترحت على معموتة القيام بعقد معرضها لدينا. تطورت اجتماعات المجموعة إلى عمل تعاوني تحضيرًا للمعرض، مما أثار تساؤلات حول بُعد الفنانات عن مكان إقامتهن في الجليل، ورحلتهن إلى غربيّ القدس، وضرورة التحدث باللغة العبرية وتساؤلات حول معنى عمل كل منهن على حدة وعملهن سويًا كمجموعة.الآن، بعد أن أعاد "معادلات البُعد" افتتاح معموتة من جديد بعد أسابيع من الإغلاق والحجر، سيتم قياس المسافات من خلال إمكانيات مشاهدة الأعمال والتواجد في فضاء المعرض.

تتطرق أعمالهن للجسد، الدين، الجنسيّة، اللجوء والمصير. لديّهن حالات من التدفق والتباين دون أي محاولة لسد الفجوات بينهن وبين الواقع المحيط بهن.  تقوم ميساء ضاهر في مقطع الفيديو الخاص بها "حافّة أفكاري" بتفكيك وإعادة تجميع سلسلة من القصص المؤلفة من مواد مأخوذة من المنازل والأماكن العامة في حيفا، الناصرة، لفتا، يافا وتل أبيب. بدأت سلسلة الأعمال الورقية ثلاثية الأبعاد "أحتفظ بحق الصمت" الخاصة براية حمدي عند رغبتها  في إعادة تشكيل علاقات قوة سيطرة القصص الشعبية والدينية والقومية التي قصت لها أو قرأتها في صغرها. يتطرق العمل إلى عوالم مختلفة، متضاربة وفوق طبيعية وللمواد والأجسام من خلال أعضاء متضخمة ومخلوقات هجينة (نصف حيوان نصف إنسان ونصف آلة نصف إنسان). في معرضها "سلمى ترغب أن يكون كل شيء في مكانهِ  "، قامت هديل أبو جوهر مع سلمى بتكديس الأغراض والملابس التي رافقتهن في انتقالاتهن المتعددة من بيت الى آخر. إلى جانب الأغراض، تظهر صورتان تم التقاطهما أثناء قياسها الملابس في متجر فاخر في إيطاليا، والذي أمضت فيه ساعات عدة على الرغم من أنها كانت متيقنة، كما البائعين، أنها لن تقوم بشراء شيء من المتجر. إلى جانب هذا كله، تكتب لنا هديل بخط يدها وتمدّ حدود الممنوع عن طريق إثبات وجوده.  سلمى هي ذكرى خاصة بهديل، وهي في نفس الوقت وفي بعض الأحيان تمثّل النساء جميعا. آية أبو ركن كمال في عملها "Restoring a Possibility" تركز على مَعلَمٍ في المكان والزمان: 29.10.2009 في دالية الكرمل. لفهم آلية الحظ، القدر والصدفة فانها تترجم هذه اللحظة الخاصة لمحاولات لا أمل منها ولأفعال لا طائل منها، كخياطة زهرة وثقب كواكب المجموعة الشمسية في أماكنهم، في نفس اليوم ونفس الوقت.

خلال اللقاءات الفنية والقيّمية، أثيرت أسئلة حول سياسات الهوية التي من شأنها أن تنبع من عرض لفنانات غير يهوديات في مؤسسة إسرائيلية في القدس الغربية وتساؤلات عن كيفية تقديم هوية كل فرد على حدة دون أن تُبتَلَع ضمن تعريفات شاملة. لا يزعم المعرض أن يجيب على هذه الأسئلة بل أن يطرحها على أرض الواقع. نحن نُسلّط الضوء على الطرق الممكنة بين الجليل وجبال القدس، وكذلك الوديان بينهما، التناقضات، النسيان وإنكار ما يجري بينهما على مدى العقود الماضية.

مكثت مجموعة الخريجات في الأكاديمية المعاصرة كجزء من برنامج الإقامة الخاصة بمعموتة.

הכותרת "משוואות מרחק" מזמינה היום התייחסות להנחיות הריחוק הפיזי וכללי ההתנהלות במרחב הציבורי שנקבעו בעקבות מגפת הקורונה (COVID-19), אך שם התערוכה נקבע שבועות רבים לפני התפרצותה. איה אבו רוכן כמאל, הדיל אבו ג׳והאר, מייסא דאהר וראיה חמדי, בוגרות אוניברסיטת חיפה, הגיעו בשנת 2017 למעמותה במערב ירושלים להשתתף בסדרת מפגשים סביב המשך העשייה האמנותית שלהן עם סיום הלימודים.* להבדיל מתערוכות קבוצתיות, שלרוב מתחילות מנושא אוצרותי וממשיכות בהרכבה של רשימת אמנים ועבודות, כאן קבוצת האמניות היא שהציעה למעמותה לקיים תערוכה בחלל. המפגשים הקבוצתיים התפתחו לעבודה משותפת לקראת התערוכה, ועלו בהם שאלות על הנסיעה למערב ירושלים, על המרחק ממקום מגוריהן בגליל, על הצורך לדבר בעברית ועל משמעות הפעולה האמנותית של כל אחת מהן בנפרד ושל ארבעתן כקבוצה. כעת, כאשר "משוואות מרחק" פותחת מחדש את מעמותה אחרי שבועות של הסגר ובידוד, המרחקים נמדדים גם באפשרויות הצפייה בעבודות והנוכחות בחלל התערוכה.

העבודות בתערוכה עוסקות בגוף, דת, מיניות, פליטות וגורל. יש בהן מצבים של צרימה ושונות, בלי ניסיון לגשר על הפערים בינן ובין המציאות הסובבת אותן. מייסא דאהר במיצב הווידיאו "קצה המחשבות שלי" מפרקת ומרכיבה מחדש רצף סיפורי מחומרים שצולמו במרחב הביתי והציבורי בחיפה, נצרת, ליפתא, יפו ותל אביב. סדרת עבודות הנייר התלת-ממדיות של ראיה חמדי "שומרת על זכות השתיקה" התחילה מתוך רצונה לעצב מחדש את יחסי הכוחות במעשיות עממיות ובסיפורים דתיים שהיא שמעה כילדה. עבודותיה גדושות בתשוקות, פנטזיות ועולמות בדויים ועוסקות בחומר ובגוף באמצעות איברים מוגדלים ויצורי כלאיים (חצי אדם-חצי חיה, חצי אדם-חצי מכונה). במיצב "סלמא רוצה שהכל יהיה מסודר" הדיל אבו ג׳והר דוחסת, יחד עם דמות בשם סלמא, אובייקטים ובגדים שליוו אותן במעברי הבתים הרבים בחייהן. לצד האובייקטים מוצבים שני תצלומים שצולמו במהלך מדידות בגדים בחנות יוקרה באיטליה, שבה בילו השתיים שעות רבות אף שגם הן וגם המוכרים ידעו שאין בכוונתן לקנות דבר. לצד כל אלו היא כותבת בכתב ידה ומותחת את גבולות האיסור דרך הנכחתו. סלמא היא הזיכרון של הדיל, ובו בזמן היא לפעמים הנשים כולן. איה אבו רוכן כמאל במיצב "Restoring a Possibility" מתמקדת בנקודת ציון במקום ובזמן: 29.10.2009 בדלית אל כרמל. כדי להבין את המנגנונים של מזל ומקריות היא מתרגמת את הרגע הפרטי הזה לניסיונות שמועדים לכישלון ולפעולות סיזיפיות, כמו תפירה של פרח וניקוב ידני של הכוכבים במיקומם באותו יום כפי שנראו מדלית אל-כרמל.

במסגרת מפגשי הליווי האמנותי והאוצרותי שקדמו לתערוכה עלו שאלות על פוליטיקת הזהויות שנובעת מהצגה של אמניות לא יהודיות במוסד ישראלי במערב ירושלים ותהיות איך להנכיח את הזהות של כל אחת מהן באופן פרטני בלי שהיא תיבלע בהגדרות מכלילות. התערוכה לא מתיימרת לענות על השאלות הללו אלא להעלות אותן אל פני השטח. היא מציעה להאיר דרכים אפשריות בין הרי הגליל להרי ירושלים אך גם לסמן את העמקים ביניהם, את המקומות שבהם נמצאים המשקעים, הסתירות, השכחה וההכחשה של מה שמתרחש בין אלה לאלה בעשרות השנים האחרונות. 

* קבוצת הבוגרות התארחה באקדמיה של העכשווי במסגרת תוכנית הרזידנסי של מעמותה.

 משוואות מרחק

ליווי אוצרותי ואמנותי: סלה-מנקה וטליה הופמן | הפקה: שחר בן-נון | הקמת תערוכה: שמרי חגי ויואב פיש
ارشاد فني وتنظيمي: سلا-مانكا وتاليا هوفمان | إنتاج: شحر بن-نون | إعداد المعرض: شمري حاجاي ويوئاف فيش

עיצוב גרפי: סאנא ג’ממאליה | עריכת טקסט: ענבל קידר | תרגום לערבית: נע׳ם אבוליל | תרגום לאנגלית: תמר כהן | סאונד ותכנות: אמיר
בולצמן
تصميم جرافيكي: سناء جَمّالية | تحرير النص: عنبال كيدار | الترجمة للعربية: نغم أبوليل | الترجمة للانجليزية: تمار كوهين | الإعداد الصوتي: أمير بولتسمان

תודות: חנא קובטי, אילנית קונופני, שגית מזמר, יהודית שלוסברג-יוגב, איתמר מנדס-פלור, תמר דרוזד, מרכז ג'ינוגלי לאמנות חזותית, המרכז הישראלי לאמנות דיגיטלית חולון.
شكر خاص لكل من: حنّا قبطي, إيلانيت كونوفني, ساجيت مزامر, يهوديت شلوسبرج-يوجاف, إيتمار مانديس-فلور, مركز جينوغلي, المركز الاسرائيلي للفنّ الرقميّ.

 מרכז מעמותה לאמנות ומחקר * مركز الفن والأبحاث معموتة

ניהול אמנותי וכללי: סלה-מנקה | ניהול פרויקטים ועוזרת אוצרת: שחר בן-נון | ייעוץ סאונד: אמיר בולצמן | הפקה ותיאומים: עילם בחנוף | ניהול טכני: שמרי חגי
 إدارة عامة وفنية: سلا-مانكا | إدارة المشاريع والمساعدة الفنية: شحر بن-نون | إستشارة صوتية: أمير بولتسمان | إنتاج وتنسيق: عيلام بخنوف | إدارة تقنية: شمري حجاي

 התערוכה בתמיכת מִנהל התרבות, מפעל הפיס ועיריית ירושלים * المعرض بدعم من: مفعال هبايس, مديرية الثقافة وبلدية القدس. 

*צילום – יאיר מיוחס